Studija: velike poreske olakšice za korporacije podstiču inovacije i u lokalnim zajednicama

Nova studija objavljena u časopisu Journal of Accounting Research pokazuje da velike poreske olakšice koje gradovi i države nude korporacijama radi privlačenja fabrika i sjedišta firmi mogu podstaći inovacije i kod lokalnih preduzeća, ne samo kod kompanija koje dobijaju subvenciju.

Istraživanje, čiji je koautor Aruhn Venkat, docent računovodstva na Poslovnoj školi Univerziteta Kalifornije u Riversajdu, analiziralo je 115 takozvanih megadila - poreskih podsticaja vrijednih više od 50 miliona dolara - odobrenih između 1990. i 2014. godine.

Istraživači su uticaj mjerili preko broja i vrijednosti patenata koje su prijavljivale firme u okruzima gdje su subvencije dodijeljene. Značajno povećanje veličine subvencije bilo je povezano sa rastom broja prijavljenih patenata od otprilike 3,3 do 4,9 odsto kod obližnjih kompanija, što na nivou okruga iznosi dva do tri dodatna patenta godišnje.

„Uglavnom smo utvrdili da u okruzima gdje postoji megadil dolazi do više pozitivnog patentiranja među lokalnim firmama“, rekao je Venkat.

Kao primjer naveden je slučaj Tesle, kojoj je Nevada 2014. godine odobrila poreske podsticaje u vrijednosti 1,3 milijarde dolara za izgradnju fabrike baterija vrijedne pet milijardi dolara u blizini grada Rina, poznate kao Gigafabrika. Prema riječima Venkata, bivši inženjeri Tesle su nakon toga osnovali sopstvene firme usmjerene na reciklažu materijala iz baterija, koristeći ideje o povraćaju i ponovnoj upotrebi litijuma iz istrošenih baterija koje su razvili radeći u fabrici.

„Može doći do prelivanja znanja između Tesle, Amazona ili Majkrosofta i lokalnih firmi, što dovodi do toga da te lokalne firme nešto novo nauče i same inoviraju“, objasnio je Venkat, dodajući da neki ugovori o poreskim podsticajima zahtijevaju od kompanija da sarađuju sa strukovnim školama na razvoju programa obuke za tehničke vještine, što znanje širi još više po zajednici.

Autor studije je naglasio da istraživanje nije zamišljeno kao potpuna analiza troškova i koristi megadila, i da su ranije studije o brojevima radnih mjesta i osnivanju firmi često pokazivale ograničene koristi. Ipak, dok države i dalje nude ovakve podsticaje, smatra da je važno razumjeti njihov puni uticaj, uključujući i teže mjerljive koristi poput inovacija. „Ne kažem da se to uvijek dešava, ali dešava se kod prosječnog megadila, što mislim da treba uzeti u obzir prilikom procjene ovakvih poreskih subvencija“, zaključio je Venkat.