Kina otvorila stalnu arktičku liniju: roba do Evrope stiže za 20 dana

Kineski teretni brod „Dubai Tauer" isplovio je iz luke Ningbo-Džoušan, čime je zvanično otvorena prva redovna teretna linija preko Arktika ka Evropi. Put dug oko 7.400 kilometara trebalo bi da traje oko 20 dana, dvostruko brže nego tradicionalnim pomorskim rutama.

Novu liniju uspostavila je 15. avgusta kineska kompanija „Si ledžend" (Sea Legend), koja planira da jednom sedmično šalje brodove iz luke Ningbo-Džoušan prema evropskim lukama. Ruta prolazi pored Grenlanda i zbog povlačenja arktičkog leda usljed globalnog zagrijavanja postaje sve pristupačnija za redovnu plovidbu, pa je u pomorskim krugovima već nazivaju „Suecki kanal 21. vijeka".

Kineski brodari su ovu rutu testirali početkom godine, kada je brod „Istanbul bridž", uprkos lošem vremenu, stigao do Velike Britanije za 20 dana. Taj poduhvat je poslužio kao osnova za pokretanje stalne linije koja Kini omogućava brži transport robe ka Evropi i smanjuje zavisnost od ruta pogođenih sukobima i nestabilnošću na Bliskom istoku.

Arktička ruta je dio kineskog projekta „Polarni put svile", koji je Peking definisao kao strateški važan pravac za trgovinu sa Zapadom još prije skoro deset godina. Prošle godine je ovom rutom prošlo dvadesetak teretnih brodova, a zapadni izvori tvrde da većina tih plovila pripada ruskoj „tajnoj floti" tankera koja pokušava da zaobiđe sankcije. Dozvole za prolazak izdaje ruska kompanija „Rosatom", koja obezbjeđuje i nuklearne ledolomce za probijanje leda.

Razvoj arktičkih pomorskih ruta privukao je pažnju američkog predsjednika Donalda Trampa, koji je ranije ove godine tvrdio da su vode oko Grenlanda „preplavljene" kineskim i ruskim brodovima. „To je sada strateško pitanje. Grenland je preplavljen kineskim i ruskim brodovima. Grenland nam je potreban zbog nacionalne bezbjednosti, a Danska to ne može da uradi", rekao je Tramp, navodeći to kao jedan od razloga zbog kojih smatra da bi SAD trebalo da preuzmu kontrolu nad Grenlandom.

Danska je odbacila te tvrdnje, poručivši da nema govora o invaziji kineskih ratnih brodova, ali da su američke investicije na Grenlandu dobrodošle. Grenlandske vlasti su zatražile trilateralni sastanak predstavnika SAD, Danske i Grenlanda o budućim odnosima, dok je Peking pozvao Trampa da prestane da govori o navodnoj kineskoj prijetnji kako bi opravdao američke interese na Arktiku.

Otvaranje stalne kineske linije preko Arktika dodatno povećava strateški značaj tog područja, koje zbog klimatskih promjena postaje sve dostupnije za međunarodnu plovidbu i potencijalno mijenja postojeće trgovačke pravce između Azije i Evrope.