Javni dug SAD prvi put premašio 40.000 milijardi dolara

Ukupan javni dug Sjedinjenih Američkih Država u utorak je prvi put premašio 40.000 milijardi dolara, saopštilo je američko Ministarstvo finansija, što je ponovo pokrenulo pitanja o održivosti javnih finansija najveće svjetske ekonomije.

Prema podacima Ministarstva finansija, ukupan neizmireni javni dug iznosio je 40.047 milijardi dolara, od čega se 32.266 milijardi odnosi na obveznice, a 7.782 milijarde na međudržavni dug. Rast troškova socijalnih programa i otplate kamata daleko nadmašuje prihode budžeta, koji su smanjeni poreznim rasterećenjima, prenosi britanska agencija Rojters.

Dug savezne vlade se više nego udvostručio za manje od decenije - u januaru 2017. godine, kada je Donald Tramp inaugurisan za svoj prvi predsjednički mandat, iznosio je 19.950 milijardi dolara. Oko trećine ukupnog povećanja nastalo je tokom dvije godine intenzivnog zaduživanja radi finansiranja odgovora na pandemiju korona virusa, koje su sproveli Tramp i, kasnije, Džozef Bajden.

Prema pisanju Njujork tajmsa, SAD će ove godine, prema trenutnim projekcijama, pozajmiti više od dva biliona dolara da bi finansirale postojeće obaveze, uključujući povećane vojne izdatke povezane sa ratom u Iranu, socijalne programe i poreske olakšice koje su republikanci usvojili prošle godine. Kamate na dug sada čine približno polovinu ovogodišnjeg budžetskog manjka.

Ministar finansija Skot Besent, koji je postavio cilj da se budžetski deficit smanji na oko tri procenta bruto domaćeg proizvoda do 2028. godine, priznao je da se deficit ove godine kreće u suprotnom pravcu. Kao razloge naveo je povećane vojne izdatke zbog rata sa Iranom i povraćaje naplaćenih carina - savezna vlada će, poslije odluke Vrhovnog suda da su neke tarife bile nezakonite, morati kompanijama da vrati više od 160 milijardi dolara.

Finansijska tržišta pokazuju sve manje tolerancije prema ovakvoj fiskalnoj putanji - prinos na tridesetogodišnje američke državne obveznice ove sedmice dostigao je najviši nivo za skoro dvije decenije, što znači da investitori traže veću naknadu za preuzimanje dugoročnog rizika. Budžetski nadzornici su nedjeljama upozoravali da bi dug mogao preći prag od 40.000 milijardi dolara i da bi moglo doći do finansijske krize ako Kongres ne preduzme mjere u vezi sa porezima i javnom potrošnjom.