Zamjene za šećer mogle bi ostavljati posljedice koje traju generacijama, pokazuje istraživanje na miševima

Novo istraživanje na miševima pokazuje da dva popularna zamjenska zaslađivača bez kalorija, sukraloza i stevija, mijenjaju crijevnu mikrobiotu i aktivnost gena povezanih sa metabolizmom - a neke od tih promjena prenose se i na potomstvo koje nikada nije unosilo te sladila.

Istraživanje, objavljeno u časopisu Frontiers in Nutrition, sprovela je dr Fransiska Konča Selume sa Univerziteta u Čileu sa saradnicima. Naučnici su 47 mišjih jedinki podijelili u tri grupe - jedna je pila običnu vodu, a druge dvije vodu sa dodatkom sukraloze ili stevije, u dozama koje odgovaraju uobičajenom ljudskom unosu.

Te miševe su potom uzgajali kroz dvije naredne generacije, pri čemu su i prva i druga generacija potomaka pile samo običnu vodu, bez ikakvog dodatka sladila. Naučnici su kod svake generacije provjeravali toleranciju na glukozu, koja pokazuje koliko efikasno organizam obrađuje šećer i može ukazati na otpornost na insulin, važan rani znak dijabetesa.

Kod prve generacije potomaka, poremećena tolerancija na glukozu zabilježena je samo kod mužjaka čiji su roditelji konzumirali sukralozu. Kod druge generacije, povišen nivo šećera u krvi natašte pojavio se kod mužjaka potomaka iz grupe sa sukralozom, ali i kod ženki potomaka iz grupe sa stevijom.

Miševi koji su unosili bilo koje od dva sladila razvili su raznovrsniju crijevnu mikrobiotu, ali sa nižim nivoom kratkolančanih masnih kiselina - jedinjenja koja proizvode crijevne bakterije i koja utiču na regulaciju gena. Niži nivo ovih jedinjenja zabilježen je i kod naredne dvije generacije koje same nisu unosile sladila.

Efekti sukraloze pokazali su se jačim i trajnijim od efekata stevije. Kod miševa izloženih sukralozi zabilježene su veće promjene u sastavu crijevnih bakterija, uz veći broj potencijalno štetnih vrsta i manji broj korisnih. Sukraloza je, prema nalazima, povećala aktivnost gena povezanih sa zapaljenjem, a smanjila aktivnost gena vezanih za metabolizam, i ti efekti su bili prisutni i dvije generacije kasnije. Stevija je takođe mijenjala aktivnost gena, ali slabije i samo u prvoj generaciji.

„Zanimljivo nam je što, uprkos rastućoj upotrebi ovih dodataka, prevalenca gojaznosti i metaboličkih poremećaja kao što je otpornost na insulin nije opala“, navela je Konča Selume, dodajući da to ne znači da su sladila uzrok tih trendova, ali otvara pitanje da li utiču na metabolizam na način koji još nije potpuno razjašnjen. Autorka je istakla da modeli na životinjama omogućavaju precizno praćenje efekata određenog faktora, kao što je sastojak iz ishrane, kroz više generacija u relativno kratkom vremenskom periodu.