Studija: najmanje jedna četvrtina preminulih igrača NFL-a imala hroničnu traumatsku encefalopatiju

Prema studiji objavljenoj 25. avgusta u časopisu British Medical Journal, najmanje 24,5 procenata bivših igrača američkog fudbala koji su umrli između 2016. i 2021. godine imalo je hroničnu traumatsku encefalopatiju (CTE), progresivnu bolest mozga povezanu sa ponovljenim udarcima u glavu. Autori studije upozoravaju da bi stvarna stopa mogla biti znatno veća.

CTE se dovodi u vezu sa ponovljenim povredama glave, kakve se dešavaju u kontaktnim sportovima poput američkog fudbala, hokeja, fudbala, rvanja i borilačkih vještina. Simptomi kao gubitak pamćenja i promjene raspoloženja mogu ukazivati na bolest, ali se dijagnoza može postaviti tek poslije smrti, tokom autopsije, kada patolozi traže specifične promjene u tkivu mozga.

Bolest je prvi put dijagnostikovana kod bivšeg igrača NFL lige 2005. godine, a od tada je autopsijom potvrđena kod više od 300 sportista koji su ranije igrali u ligi. Do sada nije bilo jasno koliko je bolest zapravo raširena, pa su naučnici analizirali podatke o 1.712 bivših igrača NFL-a koji su umrli između 2008. i 2021. godine, od kojih je 338 porodica donirala mozgove za istraživanje.

Kako bi izbjegli iskrivljen uzorak - budući da porodice češće doniraju mozgove sportista koji su imali izražene kognitivne probleme - istraživači su se fokusirali na period između 2016. i 2021. godine, kada je doniranje mozgova bilo najčešće. Od 878 igrača koji su umrli u tom periodu, 235 porodica je doniralo mozgove, a kod 215 je utvrđeno postojanje CTE. Statističkim metodama koje uzimaju u obzir neistražene mozgove i mogući iskrivljen uzorak, naučnici su procijenili da je stopa oboljelih između 24,5 i 97,7 procenata, pri čemu je stvarna vrijednost vjerovatno negdje između te dvije granice. Za poređenje, ranija istraživanja pokazuju da CTE pogađa manje od jedan procenat opšte populacije.

Danijel Daneshvar, glavni autor studije i ljekar na Mass General Brigham i istraživač povreda mozga na Harvard Medical School, poručio je da nalazi treba da budu upozorenje za NFL ligu. Nasuprot tome, bivši igrač Tampa Bay Buccaneersa Randi Grajms, koji je igrao od 1983. do 1992. godine, izjavio je za New York Times da vjeruje da je stvarni broj oboljelih još veći, ali da mnogi igrači izbjegavaju da razgovaraju o bolesti jer ne žele da priznaju da bi mogli imati simptome.

Randal Česnat, neurohirurg na Univerzitetu Vašington koji nije učestvovao u istraživanju, ocijenio je za NPR da je riječ o dobro urađenoj i kontrolisanoj analizi velike populacije. Trenutno ne postoji način da se oštećenje mozga uzrokovano CTE-om povrati, ali ljekari mogu pomoći oboljelima da upravljaju simptomima i poboljšaju kvalitet života.

NFL liga je poslednjih godina uvela mjere za bezbjednost igrača, uključujući zabranu opasnih poteza, promjene pravila, protokole za potres mozga, napredniju tehnologiju kacigama i obavezno korišćenje mekih navlaka za kacige na treninzima sa kontaktom. Liga je saopštila da nastavlja da radi na bezbjednijoj igri i da ulaže u resurse za fizičko i mentalno zdravlje igrača.