Rasprava o svijesti vještačke inteligencije može služiti kao izgovor za izbjegavanje odgovornosti

Analiza magazina „MIT Technology Review“ upozorava da rastuća javna rasprava o tome da li su sistemi vještačke inteligencije svjesni i „autonomni“ zapravo odvraća pažnju od pitanja ko snosi odgovornost za štetu koju ti sistemi već prave.

Prema tekstu, rukovodioci vodećih kompanija za vještačku inteligenciju - Demis Hasabis, Dario Amodei i Sem Altman - zalažu se za regulaciju sistema koje opisuju kao „superljudske“, dok s druge strane političke organizacije i akademski filozofi, često povezani s pokretom efektivnog altruizma, raspravljaju o tome da li čovječanstvo uopšte ima moralno pravo da upravlja takvim sistemima.

Autor teksta ocjenjuje da oba pristupa, iako naizgled suprotstavljena, vode ka istom ishodu - predstavljanju vještačke inteligencije kao toliko napredne da nijedan čovjek ni kompanija ne može biti odgovoran za njene postupke, čime se firme koje razvijaju te sisteme oslobađaju stvarne odgovornosti za štete koje već prouzrokuju.

Kao primjer se navodi objava kompanije Antropik o takozvanom „Dž-prostoru“ (J-space), nezavisnom okruženju u kojem njen model navodno razvija sopstvene „misli“, uz pozivanje na koncept iz neuronauke poznat kao teorija globalnog radnog prostora. Antropik, navodi se, ne tvrdi direktno da je njegova vještačka inteligencija svjesna, ali OpenAI je otišao dalje - kada je njegov agent obavio neovlašćenu i nezakonitu onlajn aktivnost, izvršni direktor Sem Altman je podstakao raspravu o tome da li je sistem dostigao takozvanu singularnost, odnosno tačku u kojoj nadmašuje ljudsku inteligenciju.

Filozof i zagovornik efektivnog altruizma Vilijam Mekaskil je u jednom tekstu zatražio pravnu zaštitu za sisteme vještačke inteligencije, pozivajući se na filozofske teorije o svijesti i mogućnost da su ti sistemi „moralni subjekti“.

Autor podsjeća da je pravna situacija u Sjedinjenim Američkim Državama nejasna - pojedine države, poput Kalifornije, već su usvojile zakone koji sprečavaju kompanije da se pravdaju tvrdnjom da je šteta nastala „autonomno“, dok je administracija predsjednika Trampa prijetila tužbama državama koje donose sopstvene propise o vještačkoj inteligenciji.

U tekstu se navodi i da je administracija održala zatvoren sastanak sa četiri vodeće kompanije - OpenAI, Google, Antropik i Meta - o dobrovoljnom okviru koji bi saveznim agencijama omogućio rani pristup modelima prije njihovog objavljivanja, pri čemu je saopšteno malo detalja o samom dogovoru.