Privatne klinike za darivanje plazme u Kanadi obustavile rad nakon smrti dvoje davalaca

Španska kompanija Grifols, koja upravlja lancem od 17 klinika za plaćeno darivanje plazme u Kanadi, privremeno je obustavila prikupljanje donacija nakon što su dvoje davalaca preminuli i nakon što je vladin inspekcijski izvještaj otkrio brojne propuste u radu klinika.

Dvije smrti dogodile se u oktobru 2025. i januaru 2026. godine u provinciji Manitoba, nakon što su davaoci plazme doživjeli „nevolju" tokom postupka donacije. Agencija Health Canada saopštila je u martu ove godine da je istražila oba slučaja, ali je u izvještaju navela da nije pronašla „vezu" između smrti i darivanja plazme.

Jedna od žrtava bila je Rodiyat Alabede, 22-godišnja međunarodna studentkinja i budući socijalni radnik, koja je dala plazmu u Winnipegu 25. oktobra. Obdukcija je pokazala da je preminula od srčanog zastoja nedugo nakon donacije. Zastupnici pacijenata traže novu istragu nakon što su tvrdili da postoje „značajne medicinske nesaglasnosti" između obdukcije i izvještaja agencije Health Canada.

Inspekcijski izvještaj iz maja otkrio je niz propusta u radu Grifols klinika, uključujući neadekvatan trening osoblja, nepridržavanje standardnih procedura, loše vođenje evidencije i propust kompanije da otkloni ranije uočene probleme. U izvještaju se navodi da osoblje nije zaustavljalo prikupljanje plazme kada su se oglašavali alarmi, a izvještavanje kompanije opisano je kao „nepotpuno" i „netačno".

Grifols je saopštio da je odluku o obustavi donio „proaktivno i dobrovoljno" zbog onoga što je opisao kao „neosnovanu pažnju". Kompanija je negirala da su smrti povezane sa darivanjem plazme i istakla da će raditi sa agencijom Health Canada i organizacijom Canadian Blood Services kako bi što prije nastavila sa radom.

Do obustave, donacije su bile dozvoljene dva puta sedmično, a davaoci su primali do 100 kanadskih dolara po donaciji. Plazma je tečnost bogata proteinima koja se koristi za proizvodnju lijekova za niz stanja, uključujući hemofiliju, bolesti jetre i različite vrste raka. Od 2018. godine u centrima koje upravlja Grifols zabilježeno je 25 ozbiljnih neželjenih reakcija.