Podmorski optički kabeli mogu detektovati kitove i kada ne proizvode zvuk

Norveški naučnici otkrili su da se podmorski telekomunikacioni kabeli mogu koristiti za praćenje kitova čak i kada životinje ne glasaju, zahvaljujući talasima niskih frekvencija koje stvaraju dok se kreću kroz vodu.

Istraživači sa Norveškog univerziteta nauke i tehnologije uspjeli su detektovati plavog kita na dubini od oko 300 metara korišćenjem staklastog optičkog kabela zakopanog ispod morskog dna kod arhipelaga Svalbard. Kada se kit kreće, pomjera toliku količinu vode da stvara niskofrekventne talase koji se šire prema dnu i rastežu kabel na gotovo nemjerljiv način.

Metoda se zasniva na tehnologiji koja se naziva distribuirano akustičko osmatranje (DAS). Laserski impulsi se šalju niz kabel, a mikroskopski nedostaci u staklu raspršuju svjetlost. Izmjerene promjene omogućavaju naučnicima da detektuju hidrodinamički pritisak i polja brzine koje stvara kretanje kita.

Istraživači su 2022. godine već pokazali da se pomoću podmorskih kablova mogu detektovati pozivi kitova, a u prijašnjim eksperimentima su zabilježeni i brodovi koji prelaze iznad kablova. Najnovije otkriće predstavlja spajanje ta dva principa - naučnici su pratili plavog kita dok je glasao na površini, a zatim su nastavili da ga detektuju i kada je zaronio i prestao da proizvodi zvuk.

"Slično je kao kada bacite kamen na morsku površinu i dobijete prekrasne talase", objašnjava Martin Landrø, geofizičar i glavni autor studije. Tim je koristio Rayleigh-evu jednačinu iz 1917. godine, koja je prvobitno kreirana za proučavanje kolapsa mjehurića u vodi, kako bi sintetizovali niskofrekventnu smetnju koju stvara kit.

Otkriće otvara nove mogućnosti za praćenje kitova na morskom dnu, gdje su životinje do sada bile nevidljive za naučnike. Metoda bi mogla omogućiti praćenje sezonskih ili dnevnih promjena u ponašanju, kao i dugotrajno posmatranje bez potrebe za skupim istraživačkim brodovima ili fiksnim hidrofonima.