Od Petermanovog glečera na Grenlandu otkinuo se ledeni ostrvo veličine Menhetna

Sa Petermanovog glečera na sjeverozapadu Grenlanda 4. avgusta otkinulo se tabelarno ledeno ostrvo površine 76,4 kvadratna kilometra, najveći gubitak plutajućeg leda na tom glečeru od 2012. godine. Riječ je o najvećem događaju kalvinga u Arktiku od 2020. godine.

Otkinuti komad leda, debeo i do 150 metara, po površini je približno jednak Menhetnu, a naučnicima pruža rijetku priliku da prate kako se ogromne arktičke ledene mase kreću kroz okean i kako se vremenom raspadaju. Događaj je uočio Adam Garbo, doktorand glaciologije na Univerzitetu u Otavi, u okviru saradnje koja uključuje i Univerzitet u Stirlingu, kanadsku agenciju Environment and Climate Change Canada, Univerzitet Lankaster i Univerzitet u Lidsu.

Satelitski snimci evropske misije Sentinel-1 pokazali su znakove pucanja duž centralne linije ledenog jezika 3. avgusta, a već sljedećeg dana, do 20 časova po Griničču, novo ledeno ostrvo se potpuno odvojilo od istočne strane glečera. Naučnici su pratili stanje glečera satelitskim snimcima od 2019. godine, bilježeći širenje pukotina.

„Petermanov glečer je dugo bio jedan od najvećih preostalih ledenih jezika na Grenlandu. Godinama smo očekivali ovaj otkid, i zaista je izuzetno vidjeti da se konačno desio", rekao je Garbo.

Naučnici navode da veliki ravni tabelarni ledeni ostrva nisu rijetka oko Antarktika, ali su u Arktiku znatno rjeđa. „Dok su veliki tabelarni ledeni ostrva relativno česta u Južnom okeanu oko antarktičkog ledenog pokrivača, arktička ledena ostrva su mnogo rjeđa", objasnila je dr Ana Kroford sa Univerziteta u Stirlingu, dodajući da proučavanje arktičkih ledenih ostrva donosi znanje koje se može primijeniti i na druge polarne regione.

Prema procjenama naučnika, ovaj otkid vjerovatno nije posljednji. Očekuje se da će se u bliskoj budućnosti odvojiti još dva velika dijela ledenog jezika, površine oko 94 i 84 kvadratna kilometra. Ako se oba otkinu, sva tri događaja zajedno smanjila bi ledeni jezik Petermanovog glečera za oko 254 kvadratna kilometra, odnosno oko 22 procenta.

Kanadska agencija za zaštitu životne sredine i klimatske promjene prati kretanje novog ledenog ostrva i procjenjuje rizike za brodove i infrastrukturu na moru. „Riječ je o debelim blokovima leda koji mogu plutati godinama. Vremenom se raspadaju na manje komade koje je teže pratiti, a koji predstavljaju opasnost za brodove i aktivnosti u tim vodama", navela je dr Abigejl Dalton iz Kanadske ledene službe. Garbo i njegovi saradnici nastaviće da prate razvoj situacije satelitskim snimcima, snimcima iz vazduha i podacima o kretanju leda.