Naučnici rekonstruisali zvukove insekata starih 165 miliona godina

Tim naučnika je uz pomoć vještačke inteligencije i analize fosilnih krila rekonstruisao zvukove koje su ispuštali insekti slični zrikavcima u doba jure. Rezultati istraživanja objavljeni su 25. avgusta u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences.

Prema riječima koautora studije Torina Jonsona, bioakustičara sa Univerziteta u Gracu u Austriji, jurski period je zvučno bio mnogo bogatiji i raznovrsniji nego što se ranije mislilo. Naučnici su otkrili 20 fosilizovanih insekata iz jure sa očuvanim krilima u Unutrašnjoj Mongoliji u Kini, a ostaci pripadaju devet vrsta srodnih zrikavcima i cvrčcima.

Za razliku od glasovnih žica sisara i dinosaurusa, koje se teško fosilizuju, noge i krila insekata mogu da se sačuvaju u fosilima jer se nalaze na tvrdom spoljašnjem skeletu. Većina ovih insekata proizvodi zvuk trenjem dijelova tijela sa nazubljenim površinama, procesom koji se naziva stridulacija - slično sviranju instrumenta, a ne pjevanju.

Istraživači su analizirali broj i raspored zupčastih struktura na krilima, kao i veličinu vibrirajuće površine, jer ti elementi određuju visinu i ritam zvuka. Uporedili su fosilne nalaze sa mehanikom stridulacije kod savremenih insekata, mjerenom laserima, a model vještačke inteligencije je na osnovu oblika fosilnih krila predvidio kakav bi obrazac zvuka svaka vrsta proizvodila.

Većina insekata je, prema zaključcima tima, proizvodila zvukove niske frekvencije, slične onima kod današnjih cvrčaka, oko pet kiloherca, uglavnom u vidu čistih tonova nalik jasnim, visokim cvrkutima. Jedna vrsta, srodnik zrikavaca nazvan Sigmaboilus peregrinus, mogla je da proizvodi zvuk između 20 i 22 kiloherca - frekvenciju koja je na samoj granici ljudskog sluha ili iznad nje.

Ovaj nalaz dovodi u pitanje raširenu teoriju da su slijepi miševi, lovom na insekte, podstakli evoluciju ultrazvučnih zvukova kod njih. Sigmaboilus peregrinus je živio milionima godina prije pojave prvih slijepih miševa, što govori da oni nisu mogli biti jedini uzrok razvoja ultrazvučnih poziva. Naučnici pretpostavljaju da su i drugi predatori, sisari i nesisari, mogli podstaći insekte da razviju zvukove više frekvencije kako bi privlačili partnere bez privlačenja pažnje predatora.

Robin Tinghitela, bihevioralna ekološkinja sa Univerziteta u Denveru koja nije učestvovala u istraživanju, ocijenila je da je ta pretpostavka sasvim moguća, jer mnoge životinje prisluškuju zvukove insekata. Autori studije najavljuju da bi slična metodologija mogla pomoći u rekonstrukciji i drugih elemenata praiskonskih zvučnih pejzaža.