Naučnici otkrili zašto se zmijski embrioni uvijaju u spiralu

Međunarodni tim naučnika koji vodi Tetsuto Miyashita iz Kanadskog muzeja prirode otkrio je zašto se embrioni zmija u jajima uvijaju u karakterističnu desnokretnu spiralu. Do zaključka su došli proučavanjem više od 900 embriona i pomoću kompjuterizovane tomografije koja je otkrila skrivenu anatomiju iza tog uvijanja.

Rezultati, objavljeni u časopisu „Current Biology“, pokazuju da se spirala stvara jer se tijelo embriona brzo produžava, dok crijevo raste sporije i djeluje kao vezivni element koji koči produžavanje. Taj fizički otpor tjera rastuće tijelo da se savije i uvije u desnokretnu spiralu.

„To je slično kao kad podešavate dužinu trake pa se duža, savijena strana petlje uvija“, objasnio je Miyashita, evolucioni biolog koji je predvodio istraživanje.

Autorka studije Aleksandra Veber, danas doktorantkinja zoologije na Univerzitetu Britanske Kolumbije, navela je da su prikupili fotografije za više od 900 embriona iz 39 vrsta zmija i drugih beznogih guštera, sto smatraju statistički pouzdanim uzorkom. U prvim sedmicama nakon polaganja jaja, embrioni se uvijaju isključivo desno, gledano od glave prema repu, a u tom periodu jos nemaju misice kojima bi se sami pokretali, sto je upućivalo na to da uvijanje uzrokuje neka fizička osobina razvoja, a ne aktivno kretanje.

Ključni dokaz dao je Raul Dijaz sa Državnog univerziteta Kalifornije u Los Anđelesu, koji je pomoću kompjuterizovane tomografije otkrio da kroz spiralu tijela prolazi izdvojeni dio crijeva, okružen sitnim krvnim sudovima iz žumanceta. Prema Mijašitinim riječima, embrion odvaja sporo rastuće crijevo koje potom vezuje produženo tijelo, pa se ono savija i uvija - a kako je žumance uvijek na lijevoj strani embriona, uvijanje počinje upravo desno.

Kako embrion raste, žumance se smanjuje i ostavlja mu vise prostora za promjenu položaja, a misici mu sazrijevaju i omogućavaju samostalno kretanje. Prema istraživanju, oko polovine embriona pred izlazak iz jajeta ostaje uvijeno desno, dok se druga polovina previje na lijevu stranu.