Naučnici otkrili zašto se jetra ne oporavlja ni poslije prestanka konzumiranja alkohola

Istraživači sa Univerziteta Ilinois u Urbani-Šampejnu, Univerziteta Djuk i Čan Zakerberg Biohaba u Čikagu otkrili su zašto oštećene ćelije jetre kod ljudi sa alkoholnom bolešću jetre ostaju zarobljene u nedovršenom procesu obnavljanja, čak i kada osoba prestane da pije alkohol.

Prema studiji objavljenoj u časopisu Nature Communications, problem je povezan sa zapaljenjem koje remeti takozvano prekrajanje RNK - proces kojim ćelije genetska uputstva pretvaraju u funkcionalne proteine. Naučnici su identifikovali signalni put koji bi u budućnosti mogao biti meta za liječenje.

Jetra je jedan od rijetkih ljudskih organa koji može da se regeneriše poslije značajnog oštećenja ili djelimičnog uklanjanja. U normalnim uslovima, preživjele ćelije jetre privremeno mijenjaju svoj identitet, umnožavaju se, a zatim ponovo sazrijevaju i obnavljaju izgubljeno tkivo.

Kod alkoholne bolesti jetre - koja je vodeći uzrok smrti povezanih sa jetrom u svijetu i dovodi do oko tri miliona smrtnih slučajeva godišnje - taj proces se prekida. Ćelije počnu da se udaljavaju od zrelog stanja ka regenerativnom, takozvanom progenitorskom stanju, ali ne uspijevaju da završe tu tranziciju i ostaju zarobljene između dva stanja.

„Znali smo da jetra prestaje da funkcioniše i da se regeneriše kod pacijenata sa alkoholnim hepatitisom i cirozom, čak i kada je pacijent prestao da konzumira alkohol, ali nismo znali zašto“, izjavio je profesor biohemije Auinaš Kalsotra sa Univerziteta Ilinois, koji je zajedno sa profesorkom Anom Me Dil sa Medicinskog fakulteta Univerziteta Djuk vodio istraživanje. Dodao je da je jedina opcija liječenja u fazi otkazivanja jetre trenutno transplantacija, ali da bi razumijevanje uzroka propadanja moglo otvoriti put ka drugim vrstama intervencije.

Istraživači su poredili zdravo tkivo jetre sa uzorcima oboljelih pacijenata sa alkoholnim hepatitisom ili cirozom, dobijenim sa Univerzitetske bolnice Džons Hopkins uz podršku Nacionalnog instituta za zloupotrebu alkohola SAD. Umjesto da mjere samo ukupnu količinu RNK i proteina, tim je koristio duboko sekvenciranje RNK i računarsku analizu kako bi ispitao kako se fragmenti RNK obrađuju unutar ćelija.

Prema riječima doktoranata Ulasa Čembažija i Sušanta Bangrua, koautora studije, ćelije zarobljene u međustanju nisu ni funkcionalne zrele ćelije, ni progenitorske ćelije sposobne za umnožavanje. Kako sve više ćelija ostaje u tom neproduktivnom stanju, preostale zdrave ćelije trpe veći pritisak i same pokušavaju da se regenerišu, čime rizikuju da i one ostanu zarobljene u istom procesu.