Naučnici otkrili kako se ćelije raka dojke sakrivaju iza zaštitnog štita

Istraživači sa Imperial koledža u Londonu i Univerzitetskog koledža u Londonu napravili su detaljnu ćelijsku mapu tumora dojke i otkrili skrivene grupe uspavanih ćelija raka koje mogu objasniti zašto se bolest vraća poslije liječenja. Rezultati su objavljeni u časopisu „Genome Medicine".

Za razliku od ćelija koje se brzo dijele, uspavane ćelije raka mogu praktično da hiberniraju, što im omogućava da izbjegnu hemoterapiju i kasnije se ponovo aktiviraju. Tim naučnika je utvrdio da su takve ćelije često okružene imunskim ćelijama i ćelijama vezivnog tkiva koje mogu djelovati kao zaštitni štit.

Doktorka Aleksis Baro, koautorka istraživanja i rukovodilac grupe za kontrolu ćelijskog ciklusa u Laboratoriji za medicinske nauke Savjeta za medicinska istraživanja (MRC LMS), objasnila je da su uspavane ćelije raka veoma opasne. „Ove ćelije mogu da se sakriju od hemoterapije i ostanu u ovom uspavanom stanju u tumoru, a zatim se kasnije ponovo aktiviraju i pokrenu razmnožavanje", rekla je Baro.

Istraživači su koristili kombinaciju sekvenciranja RNK pojedinačnih ćelija, koje pokazuje koje gene ćelije koriste, i prostorne transkriptomike, tehnike koja pokazuje gdje se ćelije nalaze i koje su im susjedne ćelije. Doktorka Marija Sekrije, koja vodi računarski biološku grupu na Univerzitetskom koledžu u Londonu, navela je da su u tumoru pronađene ćelije koje liče na one otporne na terapiju, i to prije nego što je bilo kakvo liječenje uopšte započelo.

Istraživači su primijetili da su uspavane ćelije raka najčešće bile smještene blizu određene vrste imunskih ćelija, takozvanih CXCL10-pozitivnih makrofaga, i ćelija vezivnog tkiva koje podržavaju tumor. Prema riječima Sekrije, čini se da su te okolne ćelije poput štita koji štiti uspavane ćelije raka od djelovanja lijekova i imunskog sistema, mada još nije poznato da li okolne ćelije guraju ćelije raka u uspavano stanje ili obrnuto.

Ovaj obrazac je zapažen i kod agresivnih i kod sporije rastućih oblika raka dojke, što je iznenadilo istraživače jer se uspavanost ranije vezivala prvenstveno za sporije rastuće bolesti.

Naučnici navode da bi buduće terapije protiv raka moglo da bude potrebno da djeluju ne samo na brzorastuće ćelije tumora već i na uspavane ćelije i njihovo neposredno okruženje, kako bi se smanjio rizik od povratka bolesti nakon završetka liječenja.