Naucnici otkrili kako puževi mijenjaju svojstva svoje sluzi

Njemacki naučnici su otkrili kako puževi mijenjaju sastav svoje sluzi da bi postala klizava, ljepljiva, pjenušava ili tvrda, u zavisnosti od potrebe. Rezultati istraživanja objavljeni su 6. avgusta u časopisu „Science“.

Tim koji vodi Franziska Jehle, biohemičarka sa Instituta Maks Plank za koloide i medjupovrsine u Njemackoj, prikupljao je za istraživanje pahuljaste puževe na kišnim danima. Zatim su ih izlagali različitim situacijama da bi proizveli pet vrsta sluzi.

Kada su puževi slobodno puzali po staklenoj posudi, ostavljali su za sobom klizavu, lubrikantnu sluz, dok je blago odvajanje puževa od zidova terarijuma proizvodilo ljepljive grudvice sluzi. Bockanje ljušture navelo je životinje da izlučuju dvije vrste odbrambene sluzi - jednu pjenušavu i jednu žutu i gustu. Istrazivaci su prikupili i očvrslu opnu koju puževi koriste da zatvore otvor ljušture tokom hibernacije.

Analiza molekularnog sastava pokazala je da su sve vrste sluzi izgrađene od uglavnom istih proteina, ali se njihov udio razlikuje prema svrsi. Lubrikantna sluz sadrži 0,3 procenta proteina, dok gusta, žuta odbrambena sluz sadrži oko 4 procenta proteina. Glavni strukturni protein je kolagen VI, koji je poznat po ulozi u kožnom tkivu, kostima i zglobovima ljudi.

Istrazivanje je pokazalo da nivo kalcijuma takođe zavisi od vrste sluzi. „Sto je vise kolagena i kalcijuma bilo prisutno, sluz je postajala čvršća, kohezivnija i ljepljivija“, rekla je Mariella Gabler, fizička hemičarka sa istog instituta, za NPR.

Kalcijum se, prema nalazima tima, čuva kao granule kalcijum-karbonata u tkivu koje izlučuje sluz, tako da puževi mogu da dodaju kalcijum supstanci prema potrebi. Te grudvice mogu da otpuštaju kalcijumove jone za vlažne vrste sluzi ili da sluze kao mineralna osnova za suve vrste, kao sto je opna za hibernaciju.

Naucnici koji nisu učestvovali u istraživanju istakli su da rezultati mogu pomoći u razvoju novih materijala. Nalazi bi mogli inspirisati ekološki prihvatljive proizvode, kao sto su ljepkovi za zarastanje rana ili lubrikanti koji pomazu pri isporuci lijekova u organizmu.