Naučnici korišćenjem vještačke inteligencije kreirali 16 novih virusa

Istraživači sa Stanfordskog univerziteta i Instituta Arc uspjeli su da koriste vještačku inteligenciju kako bi dizajnirali potpuno nove viruse koji do sada nisu postojali u prirodi. Istraživanje, objavljeno u časopisu Science, pokazuje da je moguće automatski kreirati funkcionalne virusne genome na osnovu genetskih podataka miliona živih organizama.

Od 16 kreiranih virusa, svi su funkcionalni i posjeduju ranije neviđene sekvence različite od prirodnih virusa. Naučnici su koristili AI modele Evo 1 i Evo 2 za računarsku biologiju, koje su obučavane na milionima genoma iz svih oblasti života. Algoritmi su analizirani kako su geni tipično organizovani, koje sekvence se čuvaju kroz evoluciju i koja biološka ograničenja omogućavaju organizmu da ostane živ.

Fokus je bio na bakteriofagima - mikroorganizmima sa relativno malim genomima koji zaražavaju samo bakterije. Istraživači su koristili prirodni fag Phi X-174 kao vodič, ali cilj nije bio reproducirati taj virus, nego generisati hiljade potpuno novih genoma sa genetskom arhitekturom sposobnom da zarazi bakteriju E. coli. Prvo je sintetizovano i testirano gotovo 300 dizajniranih genoma, od čega je samo 16 rezultiralo u potpuno funkcionalnim bakteriofagima.

Kreirana virusna rješenja pokazala su se efikasnijom od prirodnih faga protiv sojeva E. coli koji su razvili rezistenciju. Naučnici navode da ovo demonstrira 'putanju prema terapijama sa fagima generisanim vještačkom inteligencijom protiv brzo evoluirajućih bakterijskih patogena'. Pristup bi mogao olakšati razvoj personalizovanih tretmana koji bi evoluirali gotovo istom brzinom kao sami patogeni.

Istraživanje je otvorilo mogućnosti za suočavanje sa rastućim problemom bakterijske rezistencije, ali ista tehnologija podiže pitanja bezbjednosti. Istraživač Moric Hanke sa Centra za zdravstvenu bezbjednost Johns Hopkins Institute upozorio je da trenutno ne postoje zaštitne mjere koje efikasno mogu spriječiti kreiranje smrtonosnih patogena. Eksperti ističu da je kreiranje opasnih ljudskih patogena još uvijek mnogo teže nego pravljenje relativno jednostavnih bakteriofaga.