Mozak odraslih može sam sebe popraviti bolje nego što se mislilo - astrociti šalju jezgra ćelija na veliki put

Mozak odraslih ima mnogo veću sposobnost da se oporavi od povrede ili autoimunih bolesti nego što se ranije vjerovalo, pokazalo je istraživanje na miševima sa Univerziteta u Cirihu. Naučnici su otkrili specijalizovanu grupu potpornih ćelija zvanih astrociti koje na iznenađujući način popunjavaju oštećene dijelove mozga.

Astrociti su ćelije zvjezdastog oblika koje igraju ključnu ulogu u mozgu - snabdijevaju nerve hranjivim materijama, kontrolišu protok krvi i održavaju zdravlje nervnog tkiva. Decenijama se vjerovalo da odrasli mozak ne može zamijeniti astrocite kad jednom budu uništeni, što se dešava poslije povreda glave i kod rijetkih autoimunih bolesti poput neuromyelitis optica spektar poremećaja.

Istraživanje koje su vodili Marina Herverth i Matthias Wyss sa Instituta za farmakologiju i toksikologiju na Univerzitetu u Cirihu otkrilo je populaciju 'regenerativnih' astrocita u mozgu živih miševa. Te ćelije se okupljaju oko ivica oštećenih područja i ponovo grade izgubljenu mrežu astrocita, ali na neuobičajen način.

Umjesto da cijele ćelije putuju do oštećenog mjesta, astrociti stvaraju nova jezgra ćerki-ćelija i šalju ih na put kroz svoje duge nastavke. Jezgra prelaze značajne udaljenosti kako bi naselila oštećeno područje i spojila mrežu astrocita, objašnjava profesor Bruno Veber, koji je vodio tim.

Tim je koristio dvofotonsku mikroskopiju da prati mozgove živih miševa u realnom vremenu tokom nekoliko sedmica i identifikuje astrocite odgovorne za obnavljanje tkiva. Takođe su pratili koje gene su aktivne u različitim dijelovima mozga tokom procesa popravke.

Naučnici su identifikovali brojne gene i signalne puteve koji se privremeno aktiviraju tokom obnavljanja. 'Ti biološki signali mogu poslužiti kao polazne tačke za uticaj na procese regeneracije nakon bolesti i povreda', naglašava Veber. Ako naučnici nauče kako selektivno pokrenuti ove mehanizme, mogli bi poboljšati oporavak od određenih poremećaja mozga.