Masovna grobnica iz rimskog doba pod fudbalskim terenom u Beču otkriva brutalnost drevne bitke

Gradjevinski radovi na obnovi fudbalskog terena u Becu su u oktobru 2024. godine otkrili masovnu grobnicu iz kasnog prvog ili ranog drugog vijeka nove ere. Nova analiza kostiju pokazuje da su muškarci sahranjeni u njoj umrli nasilnom smrću, sa povredama koje ukazuju na to da su napadači ciljano gađali osjetljive dijelove tijela.

Bioarheolog Seridan Strang iz bečkog preduzeća za arheologiju „Novetus“ predstavila je rezultate istraživanja na nedavnom skupu Udruzenja za paleopatologiju. Prema pregledu sesije, na lokalitetu je sahranjeno najmanje 128 muškaraca starosti između 20 i 35 godina, „sahranjenih bez pažnje ili pod vremenskim pritiskom“, sto upućuje na to da je do sahrane došlo neposredno nakon bitke.

Kod najmanje 48 skeleta pronađeni su tragovi fizičkih povreda, od kojih je većina nastala u trenutku smrti. Najcesce povrede zabilježene su u predjelu karlice, dok su povrede od oštrih predmeta uglavnom bile koncentrisane na lobanjama. „Imamo jednu osobu kod koje je vrh koplja jos uvijek bio u karlici kada smo je iskopali“, izjavila je Strang za Live Science, dodajući da su napadači očigledno ciljali te osjetljive dijelove tijela.

Muzej grada Beca je u saopštenju iz 2025. godine naveo da broj i raznovrsnost povreda isključuju mogućnost da je riječ o pogubljenjima, na primjer zbog kažnjavanja vojnog kukavičluka. Umjesto toga, sve upućuje na katastrofalan završetak vojne operacije. Ovu tezu podupiru i predmeti pronađeni u grobu na ulici Hasenlajtengase na periferiji Beca - gvozdeni bodež, ljuspasti oklop i dio slema.

U antičko doba na tom prostoru se nalazila rimska vojna baza Vindobona. Prema riječima gradskog arheologa Martina Mosera, region je između 50. i 120. godine uživao period relativnog mira, ali pisani izvori govore da su germanska plemena 92. godine prešla rijeku Dunav na rimsku teritoriju i uništila čitavu carsku legiju. Bitke u blizini Vindobone vođene su i tokom markomanskih ratova, između otprilike 166. i 180. godine, ali nijedan zapis o tim sukobima se tačno ne poklapa sa lokacijom ove grobnice, pa naučnici ne mogu sa sigurnošću da povezu grobnicu sa konkretnim događajem.

Strang je za Live Science navela da su sahranjeni vjerovatno bili pripadnici rimske vojske, ali ne nužno svi Rimljani - postoji mogućnost da je riječ o zajedničkoj grobnici Rimljana i pripadnika nekog germanskog plemena. Nalaz je posebno vrijedan jer je do trećeg vijeka kremacija bila uobičajen način sahranjivanja poginulih vojnika i običnih građana, sto današnjim arheolozima otežava pronalaženje ostataka sa bojišta.

Rukovoditeljka iskopavanja Mikaela Binder izjavila je 2025. godine za Asošiejted pres da u kontekstu rimskih ratnih pohoda ne postoje uporedivi nalazi poginulih boraca. Prema njenim riječima, u Njemackoj postoje ogromna bojna polja na kojima je pronađeno oružje, ali pronalazak samih poginulih vojnika predstavlja jedinstven slučaj u cijeloj rimskoj istoriji.

Istorican Dejvid Poter sa Univerziteta u Mičigenu, koji nije učestvovao u istraživanju, ocijenio je da grobnica najvjerovatnije odražava rimski poraz i sahranu vojnika nakon bitke. Rezultati Strangovog istraživanja jos nisu objavljeni u recenziranom naučnom časopisu, a analiza skeleta se nastavlja.