Klimatske promjene uništavaju istorijske vrtove u Engleskoj

Rekordne vrućine i suša ovog ljeta ozbiljno su oštetile istorijske vrtove širom Engleske, uključujući Hampton Kort i Čizvik haus, gdje su uginula stara stabla stara i po nekoliko vijekova.

Grejam Dilamor, glavni baštovan u palati Hampton Kort jugozapadno od Londona, kaže da su travnjaci u formalnim baštama iz 17. vijeka poprimili boju spaljene slame, a stabla koja su decenijama rasla sada venu i suše se već u avgustu.

„Neka od ovih stabala su se zaista predala. Neće se oporaviti, gotova su“, rekao je Dilamor, koji preko 20 godina brine o baštama palate u kojoj je nekada boravio kralj Henri VIII, a nadzire i vrtove Kensingtonske palate.

Slično stanje je i u Čizvik hausu u zapadnom Londonu, gdje bašta iz 18. vijeka, koju je osmislio pejzažni arhitekta Vilijam Kent, gubi hrastove, javore, breze i lipe. Rozi Fajls, koja se stara o 1.800 stabala, kaže da je vrt već izgubio dio drveća jer stabla mogu da izdrže ograničen nivo stresa.

Zalivanje odraslih stabala nije praktično izvodljivo, pa osoblje umjesto toga zaliva samo grmlje poput kamelija i jorgovana. Zalihe kišnice koje bašta prikuplja potrošene su prije nekoliko mjeseci.

Prema istraživanju Fondacije nacionalne lutrije za nasljeđe, sve anketirane istorijske bašte u Engleskoj prijavile su uticaj klimatskih promjena - ne samo sušu, već i olujne kiše zimi koje podstiču gljivice i štetočine. Dru Benelik iz te fondacije naveo je da su pojedini lokaliteti izgubili i do 80 odsto pokrivenosti drvećem.

Klimatski modeli naučnika iz Kraljevskih botaničkih bašta Kju, koje su pod zaštitom UNESKO-a, predviđaju da će do 2090. godine polovina tamošnjih stabala biti ugrožena.

Baštovani se sada okreću mediteranskim biljkama otpornim na sušu, poput trava i višegodišnjeg bilja, dok su u Hampton Kortu zasadili sjevernoameričke vrste poput ehinaceje, koje su bez zalivanja opstale i tokom ljetnjih vrućina. Kraljevsko hortikulturno društvo najavilo je i da razmatra preseljenje dijela svoje kolekcije hortenzija iz okruga Sari zbog toplotnog stresa.