Evropska sonda BepiColombo pred ulaskom u orbitu oko Merkura

Svemirska misija BepiColombo, koja od 2018. godine putuje ka Merkuru, ove sedmice je prošla ključnu prekretnicu - odvajanje pogonskog modula neophodno za ulazak u orbitu oko najbliže planete Suncu, koji je najavljen za novembar.

Misiju vrijednu skoro dvije milijarde dolara vodi Evropska svemirska agencija (ESA), uz učešće Japana i Sjedinjenih Američkih Država. Od lansiranja, sonda se postepeno približavala Suncu kombinacijom plazma pogona i devet gravitacionih manevara pored Zemlje, Venere i Merkura, što je bilo neophodno jer je ulazak u orbitu oko Merkura energetski zahtjevniji nego, na primjer, prolazak pored Plutona.

BepiColombo je zapravo sastavljen od tri letjelice: prenosnog modula koji je obezbjeđivao pogon i napajanje tokom osmogodišnjeg putovanja, evropskog orbitera pod nazivom Mercury Planetary Orbiter i japanskog orbitera Mercury Magnetospheric Orbiter, poznatog kao Mio. U četvrtak je prenosni modul odvojen od preostale dvije letjelice, pošto više nije bio potreban, a njegovo zadržavanje bilo bi suvišan teret prije ulaska u orbitu.

Odvajanje se dogodilo na udaljenosti od oko 63 miliona kilometara od Sunca, u uslovima izuzetno visokih temperatura i jakog zračenja, gdje sličan manevar do sada nije izvođen. Ignasio Tanko, šef operacija unutrašnjeg dijela Solarnog sistema u ESA, izjavio je novinarima da je izazov bio ravan lansiranju nove letjelice, uz značajan rizik da nešto pođe po zlu, jer je preostali dio sonde morao da preuzme proizvodnju energije, pogon, orijentaciju i termičku kontrolu.

Prema prvim podacima, sve je proteklo prema planu - solarni paneli evropskog orbitera, koji tokom putovanja nisu bili okrenuti ka Suncu zbog zaklonjenosti pogonskim modulom, počeli su da proizvode energiju. Elsa Montanjon, menadžerka operacija BepiColomba u ESA, navela je da su energetske rezerve letjelice pozitivne i da se baterije, ispražnjene tokom odvajanja, ponovo pune.

Odvajanjem su takođe oslobođeni pojedini naučni instrumenti, uključujući najbolje kamere sonde, koji su tokom leta bili zaklonjeni pogonskim modulom i tek će sada prvi put moći da posmatraju Merkur. Evropski i japanski orbiteri će nastaviti da putuju zajedno do decembra, kada se očekuje da se razdvoje nakon ulaska u početnu orbitu oko planete.