Cijena nafte premašila 100 dolara po barelu prvi put od jula

Cijena barela sirove nafte tipa Brent u srijedu je premašila 100 dolara, prvi put od kraja jula, poslije novih napada Sjedinjenih Država na iranske tankere i produžetka Hutijevih napada na Saudijsku Arabiju.

Brent, koji predstavlja globalni referentni pokazatelj cijena nafte, nakratko je pao na 99,90 dolara, ali bi novi sukobi na Bliskom istoku mogli ponovo da ga podignu. Prije početka sukoba između Irana i SAD, koji je počeo 28. februara ove godine, barel Brent nafte koštao je oko 70 dolara.

Američke snage su u utorak gađale pet iranskih tankera kao odgovor na to što je Teheran ranije napao jedan američki ratni brod. Udari su pogodili četiri broda povezana sa Iranskim revolucionarnim gardama u Omanskom zalivu, kao i jedan tanker kod ostrva Kharg, gdje se nalazi glavni iranski terminal za izvoz nafte - kroz njega prolazi oko 90 odsto iranske sirove nafte. Prema navodima Centralne komande SAD (Centcom), jedan od pogođenih brodova, tanker M/T Riesco, potonuo je u Omanskom zalivu.

Iran je odgovorio lansiranjem raketa na američku bazu u Jordanu, od kojih je, prema jordanskim vojnim zvaničnicima, oboreno 18 od 20, dok su dvije pale na nenaseljena područja. Iranske revolucionarne garde su saopštile da su napale dva američka broda, osam tankera sa naftom i deset takozvanih nesaglasnih plovila koja su pokušala da prođu kroz Hormuški moreuz, kroz koji prolazi oko 20 odsto svjetske nafte i tečnog prirodnog gasa.

Državni sekretar SAD Marko Rubio izjavio je novinarima tokom posjete Kolumbiji da je situacija jasna. „Iran neprestano pokušava da napadne američke ratne brodove. I svaki put kada to učine ili pokušaju, izgubiće tankere. Mislim da ćete to vidjeti ponovo danas", rekao je Rubio.

Pored sukoba SAD i Irana, na rast cijena nafte uticali su i napadi jemenskog pokreta Huti, koji podržava Iran, na naftna postrojenja u Saudijskoj Arabiji. Prema saudijskim vlastima, u napadu dronovima i raketama u utorak povrijeđeno je 73 ljudi, a nastali požari doveli su do privremenog obustavljanja rada pojedinih naftnih postrojenja. Huti su napade opravdali kao odgovor na saudijsku blokadu luka i aerodroma, dok su saudijske vlasti optužile Hute da su pogodili civilne i privredne objekte u gradovima Abha, Hamis Mušajt, Džizan i Nadžran.

Rast cijena nafte već se odražava na cijene goriva na benzinskim pumpama širom svijeta, gdje je zabilježen nagli skok troškova za vozače.