Topljenje arktičkog leda i morski život zajedno stvaraju oblake

Naučnici su otkrili prirodan proces koji dramatično povećava broj čestica koje formiraju oblake u arktičkoj atmosferi, što može promijeniti oblačnost, odbijanje sunčeve svjetlosti i buduće klimatske promjene.

Međunarodni istraživački tim predvođen Univerzitetom u Birmingemu objavio je rezultate u časopisu Nature Geoscience 5. avgusta. Istraživanje pruža prve dokaze iz stvarnog svijeta da na mjestu gdje se arktički led susreće sa otvorenim okeanom, morski život i sunčeva svjetlost zajedno oslobađaju hemijsku smjesu koja stvara čestice za formiranje oblaka.

Kombinacija prirodno prisutnog joda, sumpora i organskih jedinjenja stvara nove atmosferske čestice. Blizu ivice leda, istraživači su zabilježili porast broja čestica sposobnih da formiraju kapi oblaka čak 50 puta u jednom danu. Tokom jednog događaja u marginalnoj zoni leda, broj čestica porastao je sa 50 na 1.500 po kubnom centimetru.

Tim je prikupio podatke tokom ekspedicije na istraživačkom brodu Discovery oko Grenlanda i Dejvisovog moreuza u proljeće i ljeto 2022. godine. Istraživači su otkrili da se nove čestice formiraju u više od 80 posto sunčanih dana, što pokazuje da je proces uobičajen u ovom dijelu Arktika.

Profesor Zongbo Ši sa Univerziteta u Birmingemu, koji je vodio studiju, objasnio je da ovo otkriće može uticati na oblake koji igraju ključnu ulogu u tome koliko toplote se zadržava ili odbija. Više oblaka ili deblji oblaci u toplijoj sezoni mogli bi ubrzati topljenje leda, ali istovremeno ohladiti otvoreni okean.

Arktik se zagrijao više od tri puta brže od svjetskog prosjeka u posljednjih 40 godina, što ga čini jednim od najosjetljivijih regiona na Zemlji na klimatske promjene. Istraživači su takođe identifikovali novu klasu atmosferskih jedinjenja poznatih kao organske molekule koje sadrže jod, koje pomažu da male čestice porastu dovoljno da utiču na oblake. Ovaj proces trenutno nedostaje u klimatskim modelima, pa tim sada radi na njegovom uključivanju u projekcije.