Džejms Veb teleskop mijenja razumijevanje ranijih faza univerzuma

Svemirski teleskop Džejms Veb (JWST) otkriva tajne prvih stotina miliona godina nakon Velikog praska, dovodeći u pitanje postojeće teorije o formiranju galaksija i crnih rupa.

Od puštanja u rad 2022. godine, teleskop je otkrio stotine do tada nepoznatih objekata nazvanih "male crvene tačke", koje su se pojavile oko 650 miliona godina nakon Velikog praska. Naučnici su zatečeni ovim otkrićem koje ne odgovara dosadašnjem razumijevanju astrofizike.

Posebno zbunjujuće su crne rupe iz tog perioda, koje su iznenađujuće masivne za svoj uzrast. Teleskop je otkrio crne rupe mase milijardu puta veće od Sunca u ranoj fazi univerzuma, što je teško objasniti postojećim teorijama. "Već vidimo crne rupe mase milijardu sunaca koje rastu, a da biste ih toliko brzo doveli do te veličine, morate izvesti pravu gimnastiku", kaže Dženi Grin, astrofizičarka sa Univerziteta Princeton.

Naučnici ispituju kako su te crne rupe ili nastale već dovoljno velike ili rasle dovoljno brzo da dostignu takve dimenzije. Nova teorija sugeriše da je mogao postojati proces "super-Edingtonske" akreacije, kod kojeg gas nadmašuje pritisak radijacije i omogućava crnim rupama da rastu brže od teoretskog maksimuma.

Šarlot Mejson, astrofizičarka iz Centra za kosmičku zoru u Kopenhagenu, proučava male crvene tačke koje bi mogle biti crne rupe okružene gustim gasom, možda čak potpuno nova vrsta objekta nazvana "zvijezda crne rupe". Analiza spektra svjetlosti jedne takve tačke pokazala je neočekivane rezultate, što dovodi do novih hipoteza o grudvastoj strukturi gasa oko njih.

Otkrića sa teleskopa Džejms Veb podstiču naučnike širom svijeta da razvijaju nove teorije o počecima univerzuma, dok nove informacije neprestano dopunjuju sliku o najranijim fazama kosmosa.